Günümüzde daha çok, Megabyte(MB), Gigabyte(GB) ve Terabyte(TB) büyüklüğündeki dosya boyutlarıyla karşılaşsak da, dosya boyutlarının tarihini öğrenmemiz açısından daha küçük dosya boyutlarının çıkış noktalarını öğrenmemizde fayda var.
Oyundan filme, filmden programlara birçok yazılım diliyle oluşturmuş uygulamanın yeni özellikler kazanmasıyla dosya boyutlarının da artmış olduğunu görüyoruz. Gelişen teknolojinin dosya boyutunu arttırması, depolama alanlarını içeren ürünlerin de kapasitelerinde artışlara neden oldu.
1 GB kaç MB eder? Sorusunun cevabı normalde 1 GB = 1024 MB olsa da, bazı hard disk üreticilerin 1 GB = 1000 MB üzerinden hesaplamalar yaparak ürünler ürettiğini görüyoruz. Bu şekilde ürün üretmek üreticiyle ilgili olsa da, doğru hesaplama şeklini bilmek bilgisayarın en küçük yapı taşı olan bit kavramını tanımak ile başlar. Özetle, bit ve bayt kavramlarıyla başlayan disk boyutları yolculuğunun MB, GB ve TB olarak devam eden gelişimini doğru anlamak için birimler arası hesaplama şeklini doğru bilmek önemlidir.
IBM, 1946 yılında ilk bilgisayarın yapımında rol oynadıktan sonra, dosya boyutlarını ifade etmek için bit ve bayt kavramlarını ortaya çıkardı. İlk bilgisayarın devasa boyutları ve depolama kapasitesinin küçüklüğü göz önüne alındığında, günümüzde geldiğimiz noktanın son derece iyi olduğunu söyleyebiliriz. Daha küçük bilgisayarlar, ebatları küçük ama depolama alanı büyük hard diskler, bolca veri depolayabilmemize yarıyor.
Depolama alanlarının büyüklüğünü özellikle Megabyte cinsinden merak edenler, 1 GB kaç MB eder? Sorusunun cevabını arıyorlar.
1 GB Kaç MB?
Dosya veri boyutlarının büyüklüğünü ve çevrimlerini ifade eden bir piramit yapısını aşağıda paylaşıyoruz. 1 KB ‘ın 1024 bayta eşit olduğunu görüyoruz. Dosya boyutlarının birbiri arasında çevrim görselini incelerken, 1 GB kaç MB eder? Sorusunun cevabını da almış oluyoruz. 1 GB’ın 1024 MB’a eşit olduğunu görebiliriz.
Bazı kaynaklarda dosya boyut birimlerinin 2’nin kuvveti şeklinde yazıldığını görürüz. Örneğin, 1 KB = 210 bayt, 1MB = 220 bayt gibi ifadeler görebilirsiniz. Bu gösterim her ne kadar bizlere karışık gibi gelse de de, bilgisayar dünyası 2’nin kuvvetleri şeklinde ilerler, çünkü bu şekilde hesaplama bilgisayarlar açısından kolaydır.
Bit ve Bayt Nedir?
Günümüzde yüksek dosya boyutlarını ifade eden birimleri sıklıkla kullandığımız için, bilgisayar sistemindeki en küçük yapı taşı olan bit kavramını duymamış olabilirsiniz. Bit, 1956 yılında IBM tarafından ortaya atılan, 0 ya da 1 olarak ifade edilen bilgisayar dilinde ikili bir değerdir. Bilgisayar dilindeki 0 ve 1 ifadeleri, bir şeyin arası olmadığını gösterir. Örneğin, bir pencerenin kapalı olması 0 ile ifade ediliyorsa, açık olması 1 ile ifade edilir. Bu örnekleri; açık ya da kapalı, var ya da yok anlamlarına gelecek şekilde çoğaltabiliriz.
Bayt ise 8 adet bitten oluşan en küçük bellek birimidir. Bite göre biraz daha kombinasyon içerebilir. Baytı da daha iyi anlamak için örneklendirecek olursak; bir kitaplıktaki kitapları düşünelim. Bir kitabin, kitaplığın kaçıncı rafında yer aldığını bilgisayar sistemine bayt kaydeder ve kitabın nerede bulunduğunu öğrenmek istediğimizde ise kolayca bulmamıza yarar.
Bayt Ölçü Birimleri
En küçük yapı taşı bit ve 8 bitin bir araya gelmesiyle oluşan bayt kavramlarını tanıdık. Bilgisayar dünyasındaki dosya boyutlarının da aslında 2’nin kuvvetlerinden meydana geldiğini açıklamıştık. Çünkü değerlerin, 128, 256, 512 şeklinde artmasını bu kavramlarla açıklayabiliriz.
Bir önceki başlık içeriğimizde bit ve baytı tanıtırken, bayt’ın 8 bitten oluştuğunu belirtmiştik. Aslında bilgisayar sistemleri bu değeri 2’nin çarpanı olarak okuduğu için 23 olarak tanıyacaktır. Bundan sonraki ölçümlerde de 2’nin kuvveti baz alınacağı için 27 – 128, 28 – 256, 29 – 512 şeklinde ifade yer alacaktır. Değerlerin bu şekilde artmasının nedeni budur.
Bu değerlerin devamında 210 değerinin karşılığı olan 1024’e rastlarız. Bu değer, günlük hayatımızda sıkça karşılaştığımız KB, MB, GB gibi kısaltmaların ortaya çıkmasına yarar. Yani değer 210’u aşmaya başladığı zaman, kısaltmaların adları gelir.
Bu durumu netleştirmek için aşağıya bir tablo ekleyelim.
Tabloda yer alan değerler:
- Kilobayt: KB
- Megabayt: MB
- Gigabayt: GB
- Terabayt: TB
- Petabayt: PB
- Eksabayt: EB
- Zettabayt: ZB
- Yottabayt: YB
Dosya Boyutunun Ürünlerdeki Farklılıkları
1 GB kaç MB eder? Sorusunun cevabına yanıt ararken, aslında işin temeline inerek bit ve bayt kavramlarını da tanımamız gerektiğini gördük. Son olarak hepimizin başına gelen bir durumdan bahsetmek istiyoruz. Örneğin 32 GB depolama alanına sahip bir USB bellek alıp, bilgisayarımıza taktığımızda 31,9 GB boş alan olduğunu görürüz. Bu da kafamızda dosya boyutlarıyla ilgili sorular oluşturduğu gibi, aldığımız ürünün bozuk olduğu gibi biraz daha farklı soru düşüncelere kapılmamıza neden olabilir.
Aslında alınan ürün bozuk değildir, buradaki durumun sebebi üretici firmadır. Yani bazı firmalar yukarıda açıkladığımız tüm rakamsal verileri bir kenara koyarak, 10’un katlarını referans alabilirler. Bu da 1 GB’ı 1024 MB yerine, 1000 MB olarak kabul gördüklerini gösterir. Dolayısıyla aldığınız ürünün kapasitesi arttıkça 1024 değil, 1000 ile çarpıldığını düşünecek olursak, arada oluşan kayıp orantılı olarak artar.